Quant en CBDC's: wat het bedrijf écht heeft gebouwd

Wat een CBDC is, en het verschil tussen retail en wholesale

Een central bank digital currency is een digitale vorm van het fiatgeld van een land die een directe verplichting is van de centrale bank. Dat ene woord, verplichting, is het hele verschil. De euro's op je betaalrekening zijn een vordering op een commerciële bank; een stablecoin is een vordering op een private uitgever; een digitale euro zou een vordering zijn op het Eurosysteem zelf, net zoals een bankbiljet dat is. De Bank for International Settlements omschrijft CBDC precies in die termen in haar persbericht over Rosalind, en DNB legt het voor Nederlandse consumenten uit op haar pagina's over de digitale euro.

Centrale banken onderscheiden twee families. Een retail-CBDC is voor het publiek: huishoudens en winkels, wallets op je telefoon, kaarten, misschien offline betalen. Een wholesale-CBDC is voor banken en financiële instellingen, die er onderling grote transacties mee afwikkelen, vaak over grenzen heen. Project mBridge is een wholesale-ontwerp; het digitale pond, de digitale euro, e-CNY en de digitale lira zijn retail-ontwerpen.

De meeste retail-ontwerpen zijn "two-tier". De centrale bank geeft de munt uit en beheert het kerngrootboek; private partijen zoals banken en fintechs bouwen daarbovenop de wallets en de diensten voor gebruikers. Project Rosalind is uitdrukkelijk op dat model gebouwd, en dat is belangrijk om Quant te begrijpen: het bedrijf heeft zich nooit gepositioneerd als uitgever of als grootboek. Het positioneert zich als de API-laag die tussen het kerngrootboek en de toepassingen zit. Ben je nieuw in deze technologie, dan legt de Overledger-uitleg uit hoe zo'n gateway werkt.

Waarom centrale banken digitaal geld verkennen

De motieven verschillen per land, en het eerlijke antwoord is dat verschillende centrale banken nog steeds afwegen of het idee überhaupt de moeite waard is. De terugkerende argumenten zijn deze. Het gebruik van contant geld daalt, en een centrale bank die geen digitale vorm van haar geld uitgeeft, loopt het risico dat het publiek alleen nog privaat geld gebruikt. Betaalinfrastructuur veroudert en is duur, en een modern kerngrootboek met open API's zou nieuwe partijen laten concurreren met gevestigde spelers. Programmeerbaarheid zou geld voorwaarden kunnen laten dragen, bijvoorbeeld door een betaling pas vrij te geven als de goederen zijn aangekomen. En grensoverschrijdende betalingen blijven traag en duur, en daar komen wholesale- en multi-CBDC-projecten zoals mBridge om de hoek kijken. In Nederland zit DNB de nationale taskforce voor de digitale euro voor en legt zij op haar consumentenpagina's uit waarom er misschien een digitale euro komt.

De tegenargumenten klinken even hard. Commerciële banken vrezen dat deposito's van hun balans verdwijnen. Privacyvoorvechters vrezen een staatsgrootboek van elke aankoop. En in oktober 2026 zei Sarah Breeden, deputy governor van de Bank of England, volgens perssamenvattingen dat de Bank geen haast heeft met een retail-digitaal pond, omdat getokeniseerde deposito's en sterling-stablecoins vergelijkbare voordelen zouden kunnen bieden. Die opmerking is de belangrijkste context voor alles wat hieronder volgt: het front is stilletjes verschoven van CBDC naar getokeniseerd commercieel bankgeld, en die verschuiving speelt toevallig precies in de kaart van wat Quant verkoopt.

De echte rol van Quant in CBDC-projecten

Drie engagementen zijn bevestigd door tegenpartijen of primaire bronnen. Elk ervan is smaller dan de versie die in de community rondgaat, dus precisie loont.

Project Rosalind (BIS Innovation Hub Londen en Bank of England)

Rosalind liep van 2022 tot juni 2023 onder het Londense centrum van de BIS Innovation Hub, samen met de Bank of England. Het bouwde en testte een API-laag voor een retail-CBDC: 33 API-functionaliteiten en meer dan 30 toepassingen, van overboekingen tussen personen en betalingen in de winkel tot NFC, QR-codes, smartcards, biometrie en micropayments. De BIS is er glashelder over dat het project "purely experimental" is en geen enkele intentie van de Bank of England over CBDC-beleid, -ontwerp of -lancering weerspiegelt.

De BIS-pagina's noemen geen leverancier. De rol van Quant is bekend uit de berichten van de leveranciers zelf: op 16 juni 2023 zei Quant dat het deel uitmaakte van het leveranciersteam dat de onderliggende infrastructuur, smart contracts en ledger-interoperabiliteit leverde, en op 27 juni 2023 zei UST dat het de "innovation vendor" was die de front-end van de Rosalind-API-laag bouwde. De juiste zin is dus: Quant leverde infrastructuur aan een leveranciersteam in een afgerond experiment van de BIS en de Bank of England. De onjuiste zin, die je op social media tegenkomt, is dat Quant het digitale pond bouwt.

UK Regulated Liability Network (UK Finance, met R3)

In april 2024 koos UK Finance, in samenwerking met EY, R3 en Quant als technologieleveranciers voor de experimentfase van het RLN. R3 leverde het op Corda gebaseerde grootboek; Quant leverde via Overledger de orkestratie- en API-laag, gericht op de koppeling met de bestaande systemen van deelnemers en op programmeerbaarheid van betalingen. Deelnemers waren onder meer Barclays, Citi, HSBC, Lloyds, NatWest, Nationwide, Santander, Standard Chartered, Virgin Money, Mastercard en Visa. UK Finance publiceerde het rapport over de experimentfase in september 2024. Het RLN was een concept voor een gedeeld grootboek van gereguleerd geld, zowel getokeniseerde deposito's als mogelijk CBDC, en zit dus precies op de grens tussen de twee onderwerpen.

Het innovatieplatform voor de digitale euro van de ECB

Op 5 mei 2025 kondigde de ECB een innovatieplatform voor de digitale euro aan met bijna 70 marktpartijen, gekozen uit meer dan 100 aanmeldingen. "Pioneers" testen conditionele betalingen tegen de technische specificaties en een API van de ECB; "visionaries" onderzoeken maatschappelijke toepassingen. Het ECB-bericht noemt niemand bij naam; de bijlage met deelnemers vermeldt "Quant Network Europe Limited" in de pioneer-werkstroom. Dat is een echte, gedocumenteerde rol, en het is ook een sandboxrol die wordt gedeeld met tientallen andere bedrijven. De ECB hield een aparte aanbesteding voor componenten van de digitale euro, en Quant is daarbij niet geselecteerd als componentleverancier. Er is evenmin bewijs dat Quant meedeed aan de eerdere prototyping-oefening van de ECB in 2022 en 2023.

Getokeniseerde deposito's: waar de echte tractie zit

Als CBDC de kop is, dan zijn getokeniseerde deposito's de business. Een getokeniseerd deposito is een gewoon tegoed bij een commerciële bank dat op een gedeeld grootboek wordt weergegeven, zodat het tussen banken kan bewegen en direct kan worden afgewikkeld, voorwaarden kan dragen en kan aansluiten op markten voor digitale activa, terwijl het een bankverplichting blijft die onder de bestaande regels valt. Banken vinden het prettig omdat het geld op hun balans blijft; centrale banken vinden het prettig omdat er geen nieuwe vorm van publiek geld voor nodig is.

Twee programma's met primaire bronnen zetten Quant in het middelpunt hiervan. In september 2025 koos UK Finance Quant om het platform te bouwen voor de Great British Tokenised Deposit-pilot met Barclays, HSBC UK, Lloyds, NatWest, Nationwide en Santander; Monzo sloot zich in januari 2026 aan. De toepassingen waren betalingen op online marktplaatsen, oversluiten van hypotheken en afwikkeling van digitale activa. Eind september 2026 maakte UK Finance de eerste live klanttransacties bekend, waaronder twee hypotheekoversluitingen waarbij geld werd vastgezet en automatisch vrijgegeven. Dat is geen proof of concept meer; dat is klantgeld dat beweegt op een platform dat Quant heeft gebouwd.

Daarna, op 24 september 2026, koos The Clearing House in de Verenigde Staten, de beheerder van de betaalsystemen RTP en CHIPS, Quant als leverancier van de "interoperability, orchestration, and transaction-management layer" voor zijn On-Chain Money Initiative, een interbancair netwerk voor het clearen en afwikkelen van getokeniseerde deposito's. TCH verwacht dat het in de eerste helft van 2027 beschikbaar komt voor deelnemende instellingen. De geschiedenispagina beschrijft wat die aankondiging in de dagen erna met de koers deed, en rustig was het niet.

Tel daarbij de Murex-integratie van maart 2026 op, die Overledger en Quant Flow in het MX.3-platform inbouwt voor getokeniseerde deposito's en digitale obligaties, plus het go-to-market-partnership met Dentsu Soken van januari 2026 voor getokeniseerde deposito's in Japan, en er tekent zich een patroon af: het commerciële momentum van Quant zit in digitaal geld dat banken uitgeven, niet in geld van centrale banken.

En Nederland? ABN AMRO, ING en DNB

Nederlandse banken zitten in dezelfde beweging, zij het zonder bekende link met Quant. ABN AMRO registreerde in december 2022 zijn eerste digitale obligatie op een publieke blockchain (Stellar, 450.000 euro voor APOC), gaf later een digitale groene obligatie van 5 miljoen euro uit voor Vesteda en deed mee aan de DLT-proeven van het Eurosysteem, met onder meer een uitgifte van commercial paper en repotransacties die in centralebankgeld werden afgewikkeld. ING is sinds september 2025 medeoprichter van Qivalis, een in Nederland gevestigde uitgever van een euro-stablecoin die een e-geldvergunning bij DNB aanvroeg; of die vergunning inmiddels is verleend, hebben we niet kunnen bevestigen. En DNB zelf houdt onder MiCA toezicht op uitgevers van stablecoins en peilt de stemming onder winkeliers: in een DNB-studie uit 2025 zag 42 procent van de Nederlandse winkeliers kansen in de digitale euro. Het punt voor Quant is niet dat het hierbij betrokken is, want daar is geen bewijs voor, maar dat precies dit soort instellingen de interoperabiliteitslaag nodig heeft die Overledger verkoopt.

Programmeerbare betalingen, in gewone taal

"Programmeerbaar" klinkt abstract totdat je het hypotheekvoorbeeld ziet. Een huiseigenaar sluit over naar een andere geldverstrekker; het geld van de nieuwe verstrekker mag pas bij de oude aankomen op het moment dat de juridische overdracht rond is. Op het GBTD-platform werd het geld vastgezet en automatisch vrijgegeven zodra aan die voorwaarde was voldaan, waarmee een handmatige afstemmingsstap verdween die vandaag notarissen, CHAPS-betalingen en een dag wachten kost. Dezelfde logica geldt voor aankopen op een marktplaats die pas bij levering worden vrijgegeven, of voor een digitale obligatie die automatisch uitkeert.

Quants gereedschap hiervoor is Quant Flow, aangekondigd in mei 2025, met een betaaltaal genaamd PayScript waarvan de specificatie openbaar op GitHub staat. De pioneer-werkstroom van de ECB gaat ook specifiek over conditionele betalingen. Programmeerbaarheid is de rode draad die Quants CBDC-experimenten verbindt met zijn uitrol van getokeniseerde deposito's; de ecosysteempagina beschrijft de productlijn in detail, en de interoperabiliteitspagina legt uit waarom orkestratie over meerdere ledgers lastiger is dan het klinkt.

Het privacydebat

Elke consultatie over een retail-CBDC is op hetzelfde bezwaar gestuit: een grootboek van consumentenbetalingen bij de centrale bank is een surveillancerisico, en programmeerbaar geld kan gecontroleerd geld worden. De documenten van de Bank of England over het digitale pond benadrukken dat de Bank geen persoonsgegevens zou zien en dat elk digitaal pond primaire wetgeving en verdere consultatie vereist. Het ontwerp van de ECB combineert een online variant met een offline optie die op contant geld lijkt. De Chinese e-CNY daarentegen is al live op nationale schaal, met rente op saldi sinds januari 2026 en dertig operatorbanken, en critici wijzen ernaar als het model dat westerse ontwerpen juist moeten vermijden.

Voor Quant is het debat eerder een commercieel feit dan een technisch vraagstuk. Het two-tier-model van Rosalind en het privacy-by-design-vocabulaire in Quants eigen bankproducten bestaan omdat geen enkele westerse centrale bank een systeem zal omarmen dat dit bezwaar niet kan wegnemen. De opmerkingen van Breeden in oktober 2026 suggereren dat het VK de strijd misschien helemaal omzeilt door te leunen op getokeniseerde deposito's, die al binnen gereguleerde banken met bestaande privacywetgeving leven.

Wat dit allemaal betekent voor QNT

Eerst het misverstand dat rechtgezet moet worden: geen enkele CBDC draait op QNT, en van geen enkele bank in deze projecten is bekend dat ze QNT aanhoudt. De afwikkeling op GBTD gebeurt in getokeniseerde sterlingdeposito's; het TCH-netwerk wikkelt getokeniseerde dollardeposito's af; Rosalind wikkelde helemaal niets echts af. Noch UK Finance, noch The Clearing House, noch Quant heeft gezegd dat banken de token moeten kopen of aanhouden, en Quants eigen FAQ zegt dat platformkosten in Amerikaanse dollars kunnen worden betaald of via een abonnement in QNT.

De echte link tussen CBDC-werk en de token is indirect. QNT wordt gebruikt om Overledger-licenties te betalen, en sinds december 2021 zijn licentiekosten voor klanten op het live platform in QNT te voldoen. Meer enterprise-implementaties zouden meer licentievraag moeten betekenen, en Quant heeft licentie-QNT bij tijd en wijle beschreven als vastgezet voor de duur van de licentie, al noemt de huidige site geen lockperiode. Het probleem voor een belegger is dat Quant geen licentieomzet, doorvoer of hoeveelheid namens klanten omgezette QNT publiceert. Je leidt de vraag af uit persberichten. De tokenomicspagina loopt het vaste aanbod van 14,6 miljoen en het licentiemechanisme door, en de pagina met koersscenario's laat zien wat verschillende adoptieaannames impliceren.

Twee punten voor de balans. Ten eerste heeft de markt CBDC- en banknieuws herhaaldelijk als bevestiging behandeld: QNT verdubbelde ruwweg op de TCH-aankondiging eind september 2026 en leverde het grootste deel binnen enkele dagen weer in, en dat is volatiliteit, geen fundament. Ten tweede gebruikt de nieuwere Fusion-rollup, live sinds juni 2026, QNT wél voor gas en node-staking, dus het nutsverhaal van de token verbreedt zich voorbij licenties; dat staat los van het CBDC-werk en komt aan bod op de stakingpagina.

Status van de grote CBDC-projecten

De tabel vat de officiële status samen op het moment van onze laatste onderzoeksronde. Links gaan naar de verantwoordelijke instelling waar die er is; de details over mBridge komen van de projectpagina van de BIS en niet uit onze eigen onderzoeksbestanden, dus controleer ze daar.